Politie logo
CONTACTEER DE POLITIE

Herken online oplichting

Hoe kan je online oplichting herkennen? De belangrijkste tip: gebruik je gezond verstand. Voelt iets verdacht aan of te mooi om waar te zijn? Dan is het dat vaak ook. Wees steeds op je hoede voor volgende signalen.

Valse mails en berichten

  • Open geen berichten en onbekende bestanden die je niet verwacht of vertrouwt. Wees extra kritisch als er tijdsdruk achter zit of als er een betaalverzoek aan te pas komt. Zeker als het gaat om grote bedragen.
  • Klik nooit zomaar blindelings een link aan. Check, vooraleer je erop klikt, waar de link naar verwijst door er met je cursor over te glijden. Let erop dat je de link niet aanklikt.
  • Banken sturen zelden of nooit communicatie via e-mail. Belangrijke communicatie verloopt steeds discreet en per brief. Wil je zeker zijn? Bel dan even naar je bank om te checken of de mail écht is.
  • Heb je niets online besteld? Dan klopt er iets niet als je een pakje ontvangt of wanneer je de melding krijgt dat je verzendkosten moet betalen. Heb je niet deelgenomen aan een wedstrijd? Dan heb je niets gewonnen. 
  • Ontvang je een e-mail of bericht met schrijffouten, bijvoorbeeld van je bank? Dan is de kans heel groot dat het om een valse mail gaat. Weet wel dat online oplichters steeds professioneler worden. Berichten vol gênante spelling- en dt-fouten behoren ondertussen tot het verleden.
  • Check de afzender. Een mail van AIXA, Arggenta, IING Klantenservice of Crrelan komt niet van je bank. Je kan de echte afzender ontdekken door met je cursor over het mailadres van de afzender te glijden. Als dat adres bestaat uit een samenraapsel van letters en cijfers, gaat het om een valse afzender.

Neptelefoontjes

  • Geef nooit zomaar je gegevens over de telefoon, ook niet als de beller betrouwbaar lijkt. Deel dus geen gevoelige informatie, zeker niet op het verzoek van iemand die je onaangekondigd belt. 
  • Word je gebeld door iemand met een onbekend nummer die claimt een hoge managementfunctie te hebben? Bel dan ter controle eerst terug naar een bekend telefoonnummer van die persoon.
  • Een bank zal nooit jouw saldo vragen langs de telefoon, ook niet als controlevraag. Een bank zal je nooit vragen om geld over te maken naar een andere rekening, ‘kluisrekening’ of ‘veilige rekening’. Zulke rekeningen bestaan niet.
  • Jouw bank zal je nooit onder druk zetten zo snel mogelijk te handelen. Een bank heeft namelijk zelf de mogelijkheid om een rekening te blokkeren als dat nodig is.
  • Wees je ervan bewust dat online oplichters tegenwoordig stemmen kunnen nabootsen. Het feit dat je een stem herkent, zegt niets over de betrouwbaarheid.
  • Ongevraagd helpdeskadvies is altijd verdacht. Verbreek onmiddellijk de verbinding.

Kopen of verkopen via internet

  • Verkoop je iets op internet? Laat de koper dan steeds zelf naar je toe komen. Je ontvangt het geld ter plaatse (spreek desnoods vooraf af dat je enkel cash wil), je komt in contact met een 'bestaande' persoon en achteraf kan er nooit gezegd worden dat er schade was van voor of tijdens het transport. Wil je niet dat er mensen aan je deur staan? Spreek dan af ergens in de buurt. 
  • Kijk ook eens naar het profiel van de koper (en als je koopt, dat van de verkoper). Heeft hij of zij zelf voorwerpen te koop? Lijken die legitiem? Is het profiel niet te nieuw (1-dagsprofiel)? Ook dit kan wijzen op minder goede bedoelingen.
  • Laat je niet vangen door mensen die je meer willen betalen dan de vraagprijs. Iedereen wil een eerlijke maar vooral goedkope prijs.
  • Dingen die te mooi of echt een koopje lijken, zijn het meestal niet. Goedkope voorwerpen kunnen vals, gestolen of beschadigd zijn. Vraag hier specifiek naar. Een opvallend goedkope iPhone heeft waarschijnlijk schade of een dubieuze eigenaar. Het smoesje “ik heb net een nieuwe en moet van deze af” is zo oud als de straat. Iedere verkoper wil zo veel mogelijk verdienen. Vraag achter het originele aankoopbewijs als je echt zeker wil zijn. Soms zegt de reactie hierop al genoeg.

Op de website Safeonweb vind je een heleboel tips om jezelf te beschermen tegen internetcriminaliteit. Je kan er, aan de hand van enkele tests, ook nagaan hoe veilig jouw online gedrag is.